مسجد چگونه میتواند پادزهر تنهایی دیجیتال نسل جدید باشد
به قلم فاطمه شبانی آرانی، فعال رسانهای
چرا جوانان و نوجوانان امروز، حضور در فضاهای مجازی و شبکههای اجتماعی را به نشستن در شبستان مساجد ترجیح میدهند؟ مسئله اصلی اینجاست که مساجد ما نتوانستهاند خود را بهعنوان پناهگاهی برای پاسخ به نیازهای روانی و اجتماعی نسل جدید بازتعریف کنند. جوان امروز در هجمه ارتباطات مجازی، بیش از هر چیز با بحران هویت و تنهایی عمیق دستوپنجه نرم میکند و مسجد در نگاه او فرسنگها با این واقعیت فاصله دارد.
اگر خواهان جذب این نسل گوشی به دست هستیم، باید کارکرد اجتماعی مسجد را احیا کنیم. علامه طباطبایی(ره) در تفسیر المیزان، ذیل آیه 200 سوره مبارکه «آلعمران»، به صراحت بر این پیوند اجتماعی تأکید میکند و مینویسد که اسلام قویترین رابطهای را که میان افراد جامعه برقرار کرده، رابطه جامعهسازی و اجتماع براساس دین است که در آن، تکتک آحاد جامعه برای رسیدن به سعادت مشترک، با یکدیگر پیوند مییابند. این نگاه المیزان به ما یادآوری میکند که مسجد نباید صرفاً به نمازخانهای خلوت تبدیل شود، بلکه باید کانون ایجاد این پیوند اجتماعی زنده و پادزهر تنهایی دیجیتال باشد.
در این میان نباید از یاد برد که فضای مجازی، توهم ارتباط است و نه حقیقت آن. در حالیکه شبکههای اجتماعی فرد را در پیلهای از لایکها و نظرات بیروح منزوی میکنند، مسجد بستری برای مواجهه چهرهبهچهره و همدلی واقعی فراهم میآورد. تبدیل این «خلوت پرهیاهوی مجازی» به «جلوت آرامبخش مسجدی»، تنها در صورتی ممکن است که مسجد به زبان نیازهای عاطفی نسل جدید سخن بگوید.
برای تحقق این امر، ائمه جماعت باید میدان را به خود جوانان واگذار کنند. هویتیابی نسل جدید در بستر پذیرش مسئولیت شکل میگیرد، نه شنونده بودن صرف. هنگامی که اداره امور رسانهای، خیریه و فعالیتهای هنری مسجد به دست نوجوانان سپرده شود، احساس تعلق آنها به این نهاد مقدس بازسازی میشود و مسجد را خانه دوم خود مییابند.
بنابراین، بازگشت جوانان به مساجد نیازمند تغییر در نگرش متولیان و شجاعت در تغییر ساختارهای سنتی است. اگر نتوانیم بستر این پیوند اجتماعی و نشاط معنوی را در مسجد فراهم کنیم، نسل جدید پناهگاه خود را در سرابهای دیجیتال جستجو خواهد کرد.
احیای مسجد، به تزئین محراب و شیک کردن کاشیکاریها نیست بلکه احیای پیوندهای اصیل انسانی و دمیدن روح زندگی در کالبد محله در عصر انزوای فراگیر است. ما مکلفیم مسجد را به جایگاه حقیقیاش به عنوان قلب تپنده و آرامبخش جامعه بازگردانیم.
انتهای پیام
